Уа Хайю уа Қайюм деген не?
Уа Хайю уа Қайюм (يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ) зікірі Алланың ең ұлы екі есімінен тұрады, ғалымдар бұл есімдерді жиі Ism al-A'zam (Ең ұлы есім) деп атайды. Хай сөзі «х-й-й» түбірінен шығып, Мәңгі Тірі — бастауы мен соңы жоқ мәңгілік өмір Иесі дегенді білдіреді. Қайюм сөзі «қ-у-м» түбірінен бастау алып, Өздігінен Тұрушы немесе Қамтамасыз етуші — Өздігінен бар болушы және бүкіл жаратылыстың тіршілігіне негіз болушы деген мағынаны береді.
Бұл зікірді айту — Алланы бүкіл тіршіліктің қайнар көзі және ғаламды реттеп тұрушы ретінде мойындаудың терең жолы. Осы сипаттарға назар аудара отырып, мүмін «Hayy ve Kayyum olan Allah'ı zikretmek» (Мәңгі Тірі және Өздігінен Тұрушы Алланы зікір ету) рухани мәнімен байланыс орнатады. Бұл амал жүректің сенімін өткінші дүниеден арылтып, Жаратушының мәңгілік тұрақтылығына байлайды.
Уа Хайю уа Қайюм зікірін айтудың пайдасы
- Рухани ояну: Бұл есімдерді үнемі айтып жүру өлі жүректі тірілтіп, оны иләһи нұрмен және Алланың құзырын сезінумен толтырады.
- Мазасыздықтан арылу: Қамтамасыз етушіге (Қайюм) бет бұру дүниеуи уайымдарды жеңілдетуге көмектеседі, өйткені зікір етуші барлық істің Алланың бақылауында екенін мойындайды.
- Қиындықтағы күш-қуат: Бұл зікір Мәңгі Тірі күш иесіне сүйене отырып, өмірлік сынақтарға қарсы тұру үшін қажетті ақыл-ой мен рухани төзімділікті береді.
- Дұғалардың қабыл болуы: Көптеген ғалымдар дұғаны осы есімдермен бастау оның қабыл болу ықтималдығын арттырады деп есептейді.
- Иләһи қорғаныс: Бұл зікір мүмінді қалғымайтын да, ұйықтамайтын да Заттың қамқорлығына бөлейтін рухани қалқан қызметін атқарады.
Уа Хайю уа Қайюм зікірін қашан және қалай айту керек?
Бұл зікір үшін белгіленген шектеулі уақыт жоқ, бірақ қиыншылық кезінде немесе өмірде бір шешім іздегенде айту қатты ұсынылады. Ізгі жандардың арасында күнді иләһи қуатпен бастау үшін таң намазынан кейін күн сайын 100 рет айту әдетке айналған. Ауыр сынақтарға тап болғандар үшін нәпіл намаздардың сәждесінде 40 рет немесе одан да көп қайталау үлкен тыныштық сыйлайтыны белгілі.
Зікірді айтудың ең жақсы жолы — әр сөздің мағынасына терең бойлап, «Ықыласпен» айту. Сондай-ақ оны таңғы және кешкі азкарларыңызға (дұғаларыңызға) қосуға болады. Көптеген адамдар әр парыз намаздан кейін 33 рет қайталау рухани байланысты үзбеуге және Алланың қолдаушы күшіне сенім артуға көмектесетінін айтады.
Хадистер мен ғалымдардың пікірлері
Имам ат-Тирмизи мен Әбу Дәуіттің сүнән жинақтарында Мұхаммед пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) басына іс түскенде: «Ya Hayyü ya Kayyüm, bi-rahmatika astagheeth» (Уа Хайю, уа Қайюм, Сенің рақымыңмен жәрдем тілеймін) деп айтатыны риуаят етілген. Бұл зікірдің сынақтар кезінде иләһи жәрдем тілеудің негізгі құралы екенін көрсетеді.
Сонымен қатар, Сунан Ибн Мәжәдағы риуаятта Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Алланың дұғаларға жауап беретін Ең ұлы есімі Құранның үш сүресінде (Бақара, Әли Имран және Та-Ха), атап айтқанда Al-Hayy al-Kayyüm сөздері кездесетін аяттарда екенін көрсеткен. Имам әл-Ғазали сияқты ғалымдар бұл есімдердің барлық басқа Иләһи есімдердің тірегі екенін баса айтқан.
Жиі қойылатын сұрақтар
Уа Хайю уа Қайюм зікірін неше рет айту керек?
Нақты шектеу болмаса да, жалпы береке үшін күніне 100 рет айту — сүннеттен бастау алған кең таралған амал. Нақты бір қажеттілік немесе қиындық кезінде көптеген ғалымдар жүрек тынышталғанша белгілі бір сансыз жиі қайталауды ұсынады.
Уа Хайю уа Қайюм зікірін айтудың ең жақсы уақыты қашан?
Ең қайырлы уақыттар — түннің соңғы үшінші бөлігі (Тәһәжжүд), парыз намаздарынан кейін немесе таңғы және кешкі уақыттар. Сондай-ақ жұма күніндегі «дұға қабыл болатын сағатта» айтудың маңызы зор.
Уа Хайю уа Қайюм нақты мұқтаждықтарға көмектесе ала ма?
Иә, өйткені бұл зікір Алланы Қамтамасыз етуші (Қайюм) ретінде шақырады, ол әсіресе қаржылық, физикалық немесе эмоционалдық қажеттіліктерде көмек сұрау үшін қолданылады. Мәңгі Тірі Затқа жалбарыну арқылы сіз ешқашан шаршамайтын Иеңізден қиын істеріңізді реттеп беруін сұрайсыз.
