Күнделікті намаздың басында оқылатын дұға дегеніміз не?
Күнделікті намаздың басында оқылатын дұға Дуа әл-Истифтах (ашу дұғасы) деп аталады. Бұл — алғашқы Тәкбірден кейін және «Фатиха» сүресін оқымас бұрын орындалатын сүннет амал. Бұл дұғаның ең терең мағыналы нұсқаларының бірі: اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنْ خَطَايَايَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْنِي مِنْ خَطَايَايَ بِالثَّلْجِ وَالْمَاءِ وَالْبَرَدِ (Уа, Алла! Шығыс пен Батыстың арасын алыстатқаныңдай, мені де күнәларымнан алыстата гөр. Уа, Алла! Ақ киім кірден қалай тазартылса, мені де қателіктерімнен солай тазарта гөр. Уа, Алла! Күнәларымды сумен, қармен және бұршақпен жуа гөр).
Бұл дұғадағы ба'ада (алыстату) және наққа (тазарту) сияқты түбір сөздер рухани толық жаңаруды білдіреді. Бұл дұға рухани өткел қызметін атқарып, мүміннің Жаратушы алдында әбден тазаруды тілеп тұруына мүмкіндік береді. Шығыс пен Батыстың арасындағы ұлан-ғайыр қашықтықты және ақ киімнің тап-таза күйін мысалға келтіре отырып, құл өзінің пендешілік кемшіліктерін мойындайды және рухани кірдің ізін де қалдырмайтын иләһи тазартуды сұрайды.
Күнделікті намаздың басында оқылатын дұғаның пайдасы
- Рухани тазару: Бұл күнәлардан арылуды сұрайтын қуатты тілек болып табылады, намаздың негізгі бөлігіне таза жүрекпен кіруіңізді қамтамасыз етеді.
- Хушудың (зейін қоюдың) артуы: Бұл дұғаны оқу сананы дүниелік істерден арылтып, иләһи құзырет пен кішіпейілділік күйіне өтуге көмектеседі.
- Сүннетке еріп, сауап алу: Осы нақты ашу дұғасын оқу арқылы сіз Мұхаммед пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) амалын жаңғыртып, қосымша сауапқа ие боласыз.
- Психологиялық жеңілдік: Күнәларды «сумен, қармен және бұршақпен» жуу бейнесі жанға саябырлық пен тыныштық сыйлап, кінә сезімінің ауырлығын жеңілдетеді.
- Алланың мейірімін тану: Күнә қаншалықты үлкен болса да, Алланың оны алыстату және кешіру құдіреті шексіз екеніне деген сенімді нығайтады.
Күнделікті намаздың басында оқылатын дұғаны қашан және қалай оқу керек
Бұл дұға намазда түрегеп тұрған қалыпта іштей оқылады. Ол алғашқы Тәкбират әл-Ихрамнан («Аллаһу Акбар» деп айту) кейін, бірақ шайтаннан Аллаға сыйынып («Ә'узу...»), «Фатиха» сүресін бастамас бұрын орындалуы тиіс. Оны әрбір парыз немесе нәпіл (сүннет) намаздарының басында бір рет оқу ұсынылады.
Бірнеше сахих ашу дұғалары болғанымен, бұл нұсқа шынайы тәубе етуді қалайтындар үшін өте қолайлы. Оны дұрыс орындау үшін алғашқы тәкбірден кейін сәл кідіріп, сөздерді жүрекпен сезініп айтыңыз, содан кейін намаздың қалған бөлігін жалғастырыңыз.
Хадистер мен ғалымдардың пікірлері
Бұл дұға имам Бұхари мен имам Муслимнің «Сахих» жинақтарында сенімді түрде жазылған. Әбу Хурайра (Алла оған разы болсын) Алла Елшісінің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) тәкбір мен Құран оқудың арасында аз уақыт үнсіз тұратынын жеткізген. Сол үнсіздікте не айтатынын сұрағанда, Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) осы дұғаны үйреткен.
Ғалымдар, соның ішінде Шафиғи және Ханбали мәзһабтарының өкілдері, бұл хадисті Дуа әл-Истифтахтың мұстахаб (ұнамды) амал екеніне дәлел ретінде келтіреді. Олар әртүрлі уақытта әртүрлі сахих ашу дұғаларын қолдану — жүректі сергек ұстаудың және Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) түрлі сүннеттеріне еріп жүрудің жолы екенін атап өтеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Намаздың басында оқылатын дұғаны неше рет оқу керек?
Бұл дұғаны әр намаздың басында бір рет оқуыңыз керек. Ол тек намаздың бірінші рәкатында, алғашқы тәкбірден кейін ғана орындалады.
Намаздың басында оқылатын дұғаны оқудың ең жақсы уақыты қашан?
Мұны оқудың ең дұрыс әрі жалғыз уақыты — намаздың «ашылу» сәті, яғни бірінші тәкбір мен «Фатиха» сүресінің арасы. Намаздың келесі рәкаттарында ол қайталанбайды.
Бұл дұға нақты бір қажеттіліктерге көмектесе ала ма?
Иә, ол арнайы рухани тазару және күнәлардың ауырлығынан арылу үшін арналған. Алладан сізді қателіктерден алыстатуды сұрау арқылы, ол басқа дұғаларыңыздың қабыл болуына рухани жол ашады.
