«Жәзәллаһу аннә Мухаммәдән салләллаһу та’ала аләйһи уә сәлләм мә һууә әһлүһ» салауаты дегеніміз не?
«Жәзәллаһу аннә Мухаммәдән салләллаһу та’ала аләйһи уә сәлләм мә һууә әһлүһ» салауаты — Мұхаммед Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бағытталған терең ризашылық пен ұлықтау дұғасы. Арабша мәтінінде ол былай жазылады: جَزَى اللهُ عَنَّا مُحَمَّدًا صَلَّى اللهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هُوَ أَهْلُهُ. Бұл сөйлем: «Алла Тағала Мұхаммедке біздің атымыздан оның мәртебесіне лайықты сыйын берсін» деген мағынаны білдіреді. Түпкі сөздері Жәзә (сый/қайтарым) және Әһл (лайықтылық) түбірлерінен шығып, адам баласының сөзі Пайғамбарымыздың көрсеткен тура жолы үшін алғыс айтуға жеткіліксіз екенін, сондықтан бұл сыйды Алланың Өзі беруін сұрайтынымызды білдіреді.
Рухани тұрғыдан бұл зікір Алла Елшісіне деген терең шүкіршілік (shukr) сезіміне негізделген. Ол Мұхаммед Пайғамбардың (с.а.у.) адамзатқа иләһи нұрды жеткізуші дәнекер екенін мойындауды және бұл үшін оған толықтай қарызды өтеуге қауқарсыз екенімізді білдіреді. «Мә һууә әһлүһ» (оған не лайықты болса) деп айту арқылы, зікір етуші ризашылықтың көлемін Алланың шексіз құдіретіне тапсырады, бұл оны салауаттардың ішіндегі ең шынайы әрі сауабы ауыр түрлерінің біріне айналдырады.
«Жәзәллаһу аннә Мухаммәдән салләллаһу та’ала аләйһи уә сәлләм мә һууә әһлүһ» салауатын айтудың пайдалары
Бұл салауатты оқу орасан зор рухани сый әкеледі және мүмін мен Пайғамбар (с.а.у.) арасындағы байланысты нығайтады.
- Шексіз ризашылық білдіру: Бұл — Ислам жолдауын адамзатқа жеткізгені үшін Пайғамбарымызға (с.а.у.) алғыс айтудың ең шынайы жолы.
- Жазушы періштелерді шаршату: Дәстүрлі ғалымдардың еңбектерінде бұл зікірдің сауабының көптігі сондай, оны жазатын періштелер ұзақ уақыт бойы оның жақсылықтарын жазумен болады деп айтылған.
- Шапағатқа ие болу: Бұл салауатты жиі айту Қиямет күні Пайғамбарымыздың шапағатына ие болу мүмкіндігін арттырады.
- Рухани жақындық: Бұл мүміннің жүрегінде Алла Елшісіне деген терең махаббат пен рухани байланыстың қалыптасуына көмектеседі.
- Еселенген береке: Барлық салауаттар сияқты, Пайғамбарымызға айтылған әрбір дұға үшін Алла Тағала пендесіне он есе береке жібереді.
«Жәзәллаһу аннә Мухаммәдән салләллаһу та’ала аләйһи уә сәлләм мә һууә әһлүһ» салауатын қашан және қалай оқу керек?
Бұл салауатты күннің кез келген уақытында айтуға болады, бірақ ол күнделікті намаздардан кейін немесе арнайы зікір уақыттарында оқылса, ерекше әсер береді. Қатаң шектеу болмаса да, көптеген ғалымдар мен рухани ұстаздар ризашылық күйінде болу үшін оны күніне 7 рет немесе 70 рет айтуды ұсынады. Сондай-ақ, жұма күндері 100 рет оқу өте абзал, өйткені Пайғамбарымыз (с.а.у.) бұл күні айтылған салауаттардың өзіне тікелей ұсынылатынын айтқан.
Салауатты тиімді оқу үшін мүмкіндігінше Құбылаға қарап, дәретті болып, жүректі Пайғамбарымыздың (с.а.у.) үмметке жасаған шексіз жақсылықтарына бұру керек. Мақсат — тек санды толтыру емес, Алла Елшісіне Алланың құзыры арқылы шынайы «рахмет» айту.
Хадистер мен ғалымдардың сілтемелері
Бұл ерекше салауат түрлі классикалық хадис жинақтары мен рухани нұсқаулықтарда кездеседі. Ибн Аббастан (Алла оған разы болсын) жеткен риуаятта Алла Елшісі (с.а.у.) бұл дұғаны оқыған адамның сауабын жазу үшін жетпіс періште мың таң бойы шаршайтынын (яғни сауабын жазумен болады) айтқан. Бұл риуаят Имам әт-Табаранидің Al-Mu'jam al-Kabir және Al-Mu'jam al-Awsat жинақтарында кездеседі.
Имам әс-Сахауи сияқты салауаттың қасиеттерін зерттеген ғалымдар бұл формуланы оның бірегей мағынасы үшін ерекше атап өткен. Олар «оған не лайықты болса, сонымен сыйла» деп айту арқылы мүмін адам Пайғамбарымыздың (с.а.у.) дәрежесі мен еңбегінің шынайы көлемін тек Алла ғана білетінін мойындайтынын баса айтады.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Жәзәллаһу аннә Мухаммәдән салләллаһу та’ала аләйһи уә сәлләм мә һууә әһлүһ» салауатын неше рет оқу керек?
Қалағаныңызша оқи аласыз, бірақ көптеген ұстаздар таңғы және кешкі намаздардан кейін 7 рет оқуды ұсынады. Тереңірек рухани пайда іздеушілер үшін күніне 100 рет оқу — қалыптасқан тәжірибе.
Бұл салауатты оқудың ең жақсы уақыты қашан?
Ең жақсы уақыт — Таң намазынан кейін және жұма күндері, өйткені бұл уақыттарда дұғалар тезірек қабыл болады. Дегенмен, Пайғамбарымызға (с.а.у.) деген ризашылық сезімі оянған кез келген сәтте оқу пайдалы.
Бұл салауат нақты қажеттіліктерге көмектесе ала ма?
Иә, Пайғамбарымызға (с.а.у.) ризашылық білдіру арқылы сіз Алланың мейірімін өзіңізге тартасыз, бұл дүниелік және рухани қажеттіліктеріңіздің өтелуіне себеп болуы мүмкін. Ол әсіресе Алла Елшісіне деген махаббатты арттыру және оның рухани ілтипатына ие болу үшін қолданылады.
